Kernenergie op de weegschaal

Hier vind je informatie terug over:

1. Wat is een klokkenluider?
2. Aardbevingen in Japan
3. Aardbevingen in België
4. Wat is dat, een kerncentrale?
5. Gevolgen van een kernramp voor mens, milieu en economie
6. Gevolgen van een kernramp worden niet beperkt door tijd en ruimte
7. Kerncentrales in België
8. Tips om energie te besparen
9. Energiebronnen
10. Kernenergie op de weegschaal
11. Waarom deze les?

1. Wat is een klokkenluider?

Een klokkenluider is, behalve iemand die (kerk)klokken luidt:

• ofwel een werknemer die misstanden in zijn bedrijf of organisatie naar buiten brengt (Van Dale), daarbij al dan niet anoniem;
• ofwel iemand die van binnen de handelende organisatie illegaal handelen, misstanden, of onrecht binnen bestaande machtssystemen openlijk aan de kaak stelt;
• ofwel iemand van buiten die als belanghebbende misstanden in een bedrijf of organisatie naar buiten brengt, al dan niet anoniem.

(...) Vaak worden daarvoor hoge instanties of de media als breekijzer gebruikt, meestal nadat pogingen intern voldoende gehoor te vinden niet tot het gewenste resultaat hebben geleid.

Als voorwaarde wordt meestal wel gezien dat de klokkenluider zijn directe eigenbelang opgeeft of eventueel zelfs schaadt door zijn openbaarmaking en dat deze het algemeen belang dient.

Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Klokkenluider_(melder_van_misstanden)

Een voorbeeld van een klokkenluider:
Je doet mee aan een atletiekwedstrijd en je ziet dat de juryleden nog voor de wedstrijd begonnen is, al iemand hebben opgeschreven als winnaar. Je vindt dit niet rechtvaardig en je protesteert tegen deze manier van werken.

terug naar boven

2. Aardbevingen in Japan

Op 11 maart 2011 schudde de bodem voor de noordoostkust van Japan langdurig en hevig. Een beving met een moment-magnitude van 8.9 zette de zeebodem en daarmee ook het water dat er bovenop lag in beweging. Het dodental ligt al boven de 10.000.

Een enorme aardbeving van 8.9 op de moment-magnitude schaal 130 km ten oosten van noordoostelijk Japan heeft niet alleen voor ravage gezorgd, maar ook voor een enorme tsunami. Inmiddels staat het dodental al op meer dan 10.000 in Japan, en meer dan 700 mensen worden nog vermist. Sendai (130 km ten westen het epicentrum van de beving), in het noordoosten van Japan, is het meest beschadigd, al valt de schade door de beving zelf mee. Op ruim 370 kilometer afstand in Tokyo werd de beving stevig gevoeld. Een ander gevaar is de Japanse kerncentrale Fukushima waar de reactoren mogelijk oververhit kunnen raken. De tsunami arriveerde ook aan de kusten van andere landen maar veroorzaakte daar minder schade.

De beving vond onder de zee plaats, op 24 kilometer diepte. Een zeebeving wordt dit ook wel genoemd. Voor de zekerheid: het is dus niet zo dat de beving in zee zelf plaats vond (die is daar rond de 2 kilometer diep)!

Zware beving

Japanners zijn wel wat gewend, de aarde beeft hier regelmatig, maar dit is de zwaarste beving die Japan heeft meegemaakt in 140 jaar. De 8.9 komt in de top vijf van zwaarste aardbevingen sinds we die goed kunnen meten. Gebouwen in Japan zijn aardbevingsbestendig tot een magnitude van ruim 7, maar 8.9 is wat veel van het goede. De gebouwen zijn echter niet ‘tsunami-proof’. Naschokken zullen de regio nog teisteren de komende maanden, ook al zijn er nu al meer dan 100 naschokken geregistreerd. De zwaarste naschok is altijd ongeveer 1 punt lager op de schaal van aardbevingen. Dat zou dus nog een >7.5 magnitude beving kunnen zijn. Ook die zou nog voor een tsunami kunnen zorgen, gelukkig wel één met minder gevolgen aan de kusten van de Stille Oceaan. Tot nu toe is de zwaarste naschok 7.1.

De beving is sterker dan verwacht volgens geofysicus Robert Geller van de Universiteit van Tokyo in ScienceInsider. Het gebied waar de beving plaatsvond, stond op de nominatielijst voor een beving van 7.5 of meer voor de komende 30 jaar. Maar die 8.9 is wel meer dan honderd maal sterker dan 7.5.

Plaattektoniek

Japan ligt op een plek waar drie platen (delen van de aardkorst) met elkaar in botsing zijn. In het noordoosten waar de beving plaatsvond, zijn er twee platen in botsing. De grens tussen beide ligt ten oosten van Japan. Japan zelf is een deel van de grote continentale plaat Eurazië, ten oosten van Japan bevindt zich de oceanische korst van de Stille Oceaan. Bij een botsing tussen een continentale plaat en een oceanische plaat, zal die laatste onderduiken, omdat die uit zwaarder gesteente bestaat dan een continent. Het onder elkaar schuiven gaat niet makkelijk: op de plaatgrens ontstaat veel wrijving. Pas als er voldoende spanning is opgebouwd, kan er beweging plaatsvinden en dat gaat dan met een flinke schok: een aardbeving.

Vulkanen?

Een ander effect van de subductie (zoals we het wegduiken van een oceanische plaat noemen), is dat deze onderduikende plaat in de diepte gedeeltelijk opsmelt en voor vulkanisme zorgt. Japan heeft een aantal schoolvoorbeelden daarvan! Er is een relatie tussen aardbevingen en vulkaanuitbarstingen, maar die is niet 1 op 1. Wel is het zo dat in een gebied waar een zware aardbeving is geweest, de kans op vulkanische activiteit binnen een jaar toeneemt. In Japan is inmiddels een vulkaan uitgebarsten.

Tsunami

Het woord tsunami komt uit het Japans en betekent ‘havengolf’. Indrukwekkende video’s laten zien waarom ze op die naam gekomen zijn: boten worden het land opgesleurd. Ook auto’s en zelfs huizen worden in de golven opgetild en meegevoerd. De golf die het land opspoelt, heeft een golflengte van honderden meters, het water kan meer dan 10 minuten blijven staan voor het weer terugspoelt. Op de dramatische videobeelden van de golf die de kust nadert, is goed te zien hoe de aanzwellende golf eerst het water van het strand wegtrekt. Net als in de branding aan zee, maar dan op veel grotere schaal.

Waarschuwing?

Zijn de mensen in Japan gewaarschuwd? Ja, ze weten dat er tsunami’s kunnen voorkomen in het land, zeker na een aardbeving die zo zwaar is. Mensen ter plekke vertelden dat ze zelf ook wel doorhadden dat dit anders dan anders was, zo lang en hevig als de beving gevoeld werd. Deze beving vond op zo’n 130 kilometer van de kust plaats. De tsunami verplaatst zich met een hoge snelheid, bij de kust tussen de 50 en 200 kilometer per uur, in de diepe oceaan zelfs tot bijna 1000 kilometer per uur. Na deze beving hadden de mensen bij Sendai dus maar een paar minuten om weg te komen. Bovendien bestaat er tegenwoordig zelfs een SMS-systeem waarbij mensen in de kustgebieden een Tsunami-alert krijgen. Ook dat duurt wel een paar minuten. Niet genoeg als je in de vlakte van noordoostelijk Japan woont om hoger land te bereiken.

Bron: http://www.kennislink.nl/publicaties/zware-aardbeving-en-tsunami-teisteren-japan

terug naar boven

3. Aardbevingen in België

"Zware aardbeving ook mogelijk in België"
21/03/11, 18u27

Er is een kans dat ook België getroffen wordt door een aardbeving met een kracht van 7,0 op de schaal van Richter. Dat zeggen wetenschappers in het Nederlandse actualiteitenprogramma EenVandaag.

"Het gebied rond Bree, Roermond, Sittard, Aken en Keulen is een actief tectonisch systeem. Dat is al 200 miljoen jaar zo, en dat zal ook nog wel een tijdje zo blijven", zo zeggen geologen van de universiteiten van Amsterdam en Aken in het programma. "De kans bestaat dat daar ooit weer een grote aardbeving plaatsheeft, maar het is onmogelijk te zeggen of en wanneer dat zal gebeuren", aldus geoloog Ronald van Balen van de Vrije Universiteit in Amsterdam.

1692"In het verleden zijn hier inderdaad al erg zware aardschokken geweest", zo bevestigt ook de Belgische seismoloog Chris Van Camp van het KMI. "Zo was er in 1692 in Verviers een aardbeving met een kracht van 6,2 op de schaal van Richter. Die schok heeft schade veroorzaakt in heel het land en was zelfs voelbaar in Groot-Brittannië."
 
Van Camp waarschuwt ook dat de meeste gebouwen in België "daar absoluut niet op voorzien zijn". De Nederlandse geoloog Ronald van Balen stelt wel dat de kerncentrale van Doel ver genoeg van het epicentrum van een mogelijke aardbeving staat om geen schade op te lopen. (belga/gb)

Bron: www.demorgen.be

terug naar boven

4. Wat is dat, een kerncentrale?

Kerncentrales

In Japan zijn grote problemen met kerncentrales. Dit levert veel gevaar op voor miljoenen Japanners. 

Door de aardbeving en de tsunami op 11 maart 2011 in Japan zijn een aantal kerncentrales kapot. Als deze stukgaan, kunnen veel mensen ziek worden en zelfs doodgaan. Hoe kant dat? En wat zijn kerncentrales eigenlijk?

Elektriciteit

Mensen gebruiken veel elektriciteit, bijvoorbeeld voor je computer, de televisie of de lichten in huis. De elektriciteit krijgen we op verschillende manieren. Je krijgt het door brandstoffen als olie of steenkool te verbranden. Ook krijg je het door windmolens te laten draaien. En je kan het krijgen van kerncentrales. Die centrales leveren kernenergie op. 

Kernenergie

De kernenergie krijg je door bepaalde stoffen te splijten. Iedere stof bestaat uit hele kleine onderdelen. Die onderdelen worden 'atomen' genoemd. In kerncentrales worden de atomen van uranium en plantonium doormidden gehakt. Daarbij komt veel energie vrij. Bekijk hier hoe die energie wordt opgewekt:

Kernafval

Kerncentrales leveren veel energie, zonder de lucht te vervuilen. Terwijl electriciteitscentrales die olie verbranden, wel de lucht flink vervuilen. Maar er is een probleem met kernenergie. Tijdens het hele proces blijft er wat afval over. Dit kernafval is 'radio-actief'. Dat betekent dat het heel erg gevaarlijk is. Als je in contact komt met het afval kan je heel erg ziek worden en zelfs doodgaan. Daarom moet het kernafval voor een hele lange tijd goed opgeborgen worden.

Kernrampen

Veel mensen zijn tegen kernenergie. Zij denken dat alle radio-actieve stoffen te grote problemen opleveren voor mens en milieu. Want stel dat een kerncentrale kapot gaat, dan kunnen de radio-actieve stoffen vrijkomen in de natuur. Alle mensen die in de buurt wonen van zo'n centrale kunnen dan heel erg ziek worden en doodgaan. In Japan zijn bijvoorbeeld een aantal centrales kapot gegaan tijdens de aardbeving en de tsunami. Alle mensen in de omgeving worden dan weggehaald. Dat zijn honderdduizenden mensen!

Bron: http://www.schooltv.nl/weekjournaal/onderwerpen/item/3149918/kerncentrales/

terug naar boven

5. Gevolgen van een kernramp voor mens, milieu en economie

Kernramp: wat zijn de gevolgen van radioactieve straling voor onze gezondheid?

Inleiding

De problemen rond de door de aardbeving, en de daarop volgende tsunami zwaar getroffen kerncentrales in het Japanse Fukushima, blijven aanslepen. Het stralingingsgevaar blijft, en de situatie raakt maar niet onder controle. Maar wat doet nu zo'n radioactieve straling met ons lichaam, en wat zijn de gevolgen voor onze gezondheid? Vanaf welke concentraties aan radioactieve stof komt onze gezondheid in het gedrang, en welke complicaties doen er zich dan voor?

Korte blootstelling straling dodelijk

De schadelijke gevolgen van zo een nucleaire kernramp, hangen uiteraard van verschillende factoren af. Niet in het minst van de duurtijd van de blootstelling, maar zeker ook van de afstand waarop we ons bevinden ten opzichte van de stralingsbron. Volgens wetenschappers kan een korte blootstelling aan zo'n radioactieve straling, reeds dodelijk zijn. Dezelfde dosis radioactieve straling, toegediend gedurende een tijdspanne van bijvoorbeeld enkele weken of maanden, zal dan weer een veel geringer effect hebben op onze gezondheid.

Stralingsniveau erg belangrijk

Volgens stralingsdeskundigen moeten we bij de gevolgen van blootstelling aan radioactieve straling een duidelijk onderscheid maken tussen acute en chronische gevolgen ervan op onze gezondheid. Terwijl de arbeiders in de kerncentrale van het Japanse Fukushima nu worden blootgesteld aan een straling van zo'n vierhonderd millisievert per uur, hadden hun collega's in het Russische Tsjernobil af te rekenen met een stralingsniveau van maar liefst zesduidend millisievert per uur. Ze liepen daarbij ernstige brandwonden op, en overleden enkele uren later in het ziekenhuis.

Ons beenmerg en bloedstructuur worden aangetast

Deze blootstelling aan radioactieve straling, hoe klein ook, heeft uiteraard ernstige gevolgen voor onze gezondheid. Zo wordt ons beenmerg aangetast. Door deze aantasting van ons beenmerg, wordt ook de structuur van ons bloed sterk gewijzigd. Dat veroorzaakt op zijn beurt dan weer ernstige problemen met onze bloedstolling, waardoor onze witte bloedcellen geleidelijk afsterven. Dat zorgt voor een verminderde weerstand, waardoor de geringste infecties fataal kunnen aflopen. Worden we aan zo'n hoge radioactieve straling blootgesteld, dan biedt zelfs een ultieme beenmergtransplantatie geen oplossing meer.

Dunne darmziekte en bloedige diaree

Een overdosis radioactiviteit doet uiteraard nog veel meer met ons lichaam en onze gezondheid. Een overdoisis nucleaire straling is in vele gevallen oorzaak van de dunne darmziekte. Daarbij wordt onze dunne darm zodanig aangetast, dat er uiteindelijk cholerasymptomen optreden. Een bloederige diarree is hiervan het gevolg. In een eerste fase worden we met eerder onschuldige ongemakken geconfronteerd als braken en misselijkheid. Een overdosis radioactieve straling tast verder ook onze longen aan, en veroorzaakt haaruitval. Het doet onze huid rood kleuren, en veroorzaakt ernstige brandwonden. Naast de radioactieve jodium, worden we ook blootgesteld aan isotopen als strontium en cesium. Hun schadelijk effect op onze gezondheid is nog veel groter. Zij zijn vooral erg schadelijk voor ons bewegingsapparaat en ons beendergestel.

Abnormale cellengroei veroorzaakt kanker

Afhankelijk van de ernst en de duurtijd van onze blootstelling aan radioactieve straling wordt, op langere termijn, ook een abnormale groei van onze lichaamscellen vastgesteld. Vooral (schild)klierkanker is hiervan het gevolg. Niet zo verwonderlijk, want onze schildklier is immers ons eerste orgaan dat reageert op het radioactieve jodium in de lucht. Vooral kinderen en adolescenten zijn bijzonder gevoelig voor schildklierkanker. Dat komt omdat ze in hun volle groeiperiode zitten, en tijdens deze belangrijke levensfase vele nieuwe lichaamscellen aanmaken. Een overdosis radioactieve straling veroorzaakt ook leukemie of kanker van ons bloed. Ingeademde radioactieve stoffen worden via ons beenmerg door gans ons lichaam getransporteerd en blijven daar hun schadelijke straling aan ons lichaam afgeven. Het gebruik van mondkapjes is daarom zo belangrijk.

Welke stralingsdosis is schadelijk voor gezondheid?

De ernst van de gevolgen van blootstelling aan radioactieve straling hangt dus in belangrijke mate af van de hoeveelheid radioactiteit, van de duurtijd van de blootstelling en van de afstand tot de bron die de straling veroorzaakt. De hoeveelheid radioactiviteit waar we per uur worden aan blootgesteld, wordt uitgedrukt in millisievert. Hoeveel millisievert kan ons lichaam eigenlijk aan? Een dosis van tienduizend millisievert per uur is zonder meer dodelijk. Bij zesduizend millisievert is er kans op dunne darmziekte met cholerasymptomen en bloederige diarree. Tussen vijftienhonderd en tweeduizend millisievert krijgen we problemen met onze witte bloedcellen en onze bloedplaatjes, met een slechte bloedstolling en een sterk verminderde weerstand tot gevolg. Het begin van stralingsziekte situeert zich rond duizend millisievert per uur. Dat uit zich door misselijkheid en braakneigingen.

Bron: www.leerwiki.nl

De Morgen bericht, vlak na de ramp, het volgende:

• 9079 doden
• 12 645 vermisten
• 216 977 gezinnen zitten zonder elektriciteit
• 880 000 gezinnen zitten zonder stromend water
• Minstens 14 713 gebouwen werden helemaal verwoest
• Hoge waarden radioactiviteit werd gemeten in het zeewater. Dit is problematisch want Japanners eten erg veel vis en zeevruchten
• Er komt radioactief stoom uit de kernreactoren van Fukushima
• In verschillende provincies wordt radioactief materiaal aangetroffen in het kraantjeswater.
• Spinazie en melk zijn ook besmet
• De export van Japanse producten krijgt een flinke deuk

Bron: www.demorgen.be

Meer info lees je op: www.mens-en-gezondheid.infonu.nl

terug naar boven

6. Gevolgen van een kernramp worden niet beperkt door tijd en ruimte

De technowetenschappelijke wedloop krijgt in de twintigste eeuw een geheel nieuwe dimensie door de ontwikkeling van moderne technologieën als chemie, gentechnologie en nucleaire technologie. Traditionele techniek is beperkt in tijd en ruimte en het is duidelijk wie ze gebruikt en wie er de gevolgen van draagt. Dit alles geldt niet voor moderne technologie.

Zo hebben ze ons zintuiglijk onteigend: nucleaire straling zie je niet, ruik je noch proef je. Ook de tijdsdimensie is gewijzigd: de vernielde centrales in Japan zullen voor altijd ontoegankelijk gebied blijven. Ook zijn de ruimtelijke grenzen weggevallen: een radioactieve wolk kan een heel continent besmetten. Een vierde kenmerk is de onomkeerbaarheid: wat gebeurde in Tsjernobyl, kan je nooit meer herstellen of goedmaken.

De wereld is dan ook één groot openlucht laboratorium geworden. Dat sommige van de Japanse centrales Mox gebruiken als brandstof, zet dit kenmerk op scherp: de mengeling van uranium en plutonium behoort tot de gevaarlijkste producten die de mens ooit maakte! Voor wie het niet zou weten: ook in Doel draaien er kerncentrales op Mox. En niemand weet wat er met de gebruikte brandstof moet gebeuren… Last but not least is het handelen onvoorspelbaar  geworden: wat niet zou gebeuren, geschiedt toch. De beelden van de Japanse premier op televisie, die moest toegeven dat ze helemaal niet wisten hoe de reactors onder controle te krijgen, zijn iconisch.

Bron:
fragment uit: http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/03/29/fukushima-als-het-onvoorstelbare-zich-stelt-1

terug naar boven

7. Kerncentrales in België

België telt 2 kerncentrales: in Doel en in Thiange. België haalt 54% van zijn elektriciteit uit deze centrales.

Bron: http://www.world-nuclear.org/info/inf94.html

Waartegen is de kerncentrale van Tihange bestand?

• donderdag 17 maart 2011, 05u00

Aardbevingen: De drie kernreactoren van Tihange zijn bestand tegen aardbevingen met een kracht van 6,7 op de schaal van Richter. Waar die 6,7 vandaan komt? Ter voorbereiding van de kerncentrale in Tihange kreeg de universiteit van Luik de opdracht om alle bevingen van de voorbije vijfhonderd jaar op te lijsten. Daaruit kwam een aardbeving in de buurt van Verviers in 1692 als zwaarste schok te voorschijn. Hij had een kracht van 6,5 op de schaal van Richter. Volgens de directeur van de kerncentrale van Tihange, Wim De Clercq, werd nog een veiligheidsmarge ingebouwd voor het geval dat de kern van zo'n beving veel dichter bij de kerncentrale zou liggen. En dat resulteerde in de 6,7.

Overstromingen: Van de Maas werden de hoogste waterstanden ooit opgelijst, om uit te maken in welke mate het terrein waarop de kerncentrale van Tihange moest verrijzen, opgehoogd moest worden. De Clercq wijst erop dat in 1995, jaren na de opening van Tihange, de hoogste waterstand ooit werd opgemeten. Meer dan reden genoeg om de data te herbekijken, zo luidde het. De kerncentrale bleek nog een veiligheidsmarge te hebben van 20 procent.

Vliegtuiginslagen en zware ontploffingen in de onmiddellijke buurt. De Belgische kerncentrales in Tihange en Doel zijn vrij bijzonder, omdat de kernreactoren in een dubbelwandig gebouw zijn ondergebracht. Een eerste metalen omhulsel is 75 centimeter dik, een tweede betonnen omhulsel heeft een dikte van een meter. De reactorwand zelf is 25centimeter dik.

Bron: http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=HJ37LDHE

terug naar boven

8. Tips om energie te besparen

Energie besparen in huis

• Kijk bij de aanschaf van apparaten naar het energielabel
• Laat apparaten zo min mogelijk op stand-by staan
• Haal opladers die niet in gebruik zijn uit het stopcontact
• Hang de was op mooie dagen lekker buiten te drogen
• Gebruik led-lampen of spaarlampen  
• Doe verlichting en verwarming uit in de kamers waar u niet bent
• Isoleer uw huis
• Schakel over op groene stroom of groen gas
• Gebruik FSC-hout om ontbossing tegen te gaan
• Eet de groenten van het seizoen, en fruit uit Nederland

Energie besparen onderweg

• Kies bij aanschaf voor een energiezuinige auto
• Gebruik de fiets voor korte ritjes
• Rijd met de auto gelijkmatig en rustig, dat scheelt stress en benzine
• Beperk het aantal vliegreizen
• Controleer af en toe de bandenspanning van uw auto

Energie besparen op het werk

• Print niet alles uit
• Doe lichten uit in ruimten waar niemand is
• Laat opladers niet ongebruikt in het stopcontact zitten
• Rijd ook rustig met de auto van de zaak
• Gebruik groene stroom
• Kies bij aanschaf zo veel mogelijk voor energiezuinige of milieuvriendelijke producten
• recycle zoveel mogelijk materialen

Bron: http://www.wnf.nl/nl/wat_wnf_doet/thema_s/klimaat/wat_kan_ik_doen_/ 

Nog meer tips:

Energiebesparing : tips om energie te besparen

Energie wordt de komende jaren veel duurder. Het zuinig omgaan met energie is daarom erg belangrijk. Ook financieel gezien is het zuinig omgaan met energie interessant. Zuinig omgaan met energie kan u jaarlijkse veel geld schelen. Wij hebben voor u enkele tips voor energiebesparing op een rijtje gezet.

Tips energiebesparing:

• Gebruik niet te grote pannen bij het koken als dat niet nodig is.
• Plaats tochtstrippen op deur en raam kozijnen.
• Doe tijdens het eten koken de deksels op de pannen zo verlies je minder warmte en dat zorgt weer voor energiebesparing.
• Regenwater opvangen om daar de tuin mee te sproeien.
• Leer kinderen ook zuinig met energie omgaan.

Energiebesparing tips elektronische apparaten

De stand-by modus is een geheime energieverbruiker. Stop ermee - zodat u kunt besparen. Koelkasten en diepvriezers draaien 24 uur per dag, 365 dagen per jaar. Soms is het voldoende om het oude apparaat te vervangen, maar er zijn meer tips .

Nieuw voor oud: vervanging loont

Als je een oude koelkast  of diepvriezer (ouder dan 10 jaar) vervangt, kun je bijna de helft van de energie besparen . Zorg er wel voor dat de nieuwe aankoop in de hoogste energiezuinige klasse zit. (A+ of A++)

Houd afstand om kosten te besparen.

Zet een een koelkast en fornuis /kachel/oven niet direct naast elkaar, maar zo ver mogelijk van elkaar. Want: Hoe lager de temperatuur van de omgeving, hoe lager het energieverbruik van de koelkast

Schoon bespaart.

Reinig de ventilatieopeningen van koelkast en diepvriezer regelmatig. Zo kan de restwarmte beter worden afgevoerd zonder dat de koelende werking verminderd. – een goede energiebesparende maatregel.

Ijskoud berekend.

Zorg ervoor dat voedsel gekoeld in de vriezer of koelkast gezet wordt. De apparaten verbruiken vaak onnodig energie om warm voedsel te koelen. Wat de optimale temperatuur is?  Precies 7 ° C.  Reeds in 3 ° C koeler brengt niets anders dan een 30% besparing energieverbruik!

Alles strak.

Kijk of er een goede afdichting op uw koelkast zit! Een deur zegel moet droog zijn en er mogen geen scheuren in het rubber voorkomen. Al het andere kost onnodig veel energie. Besparingen alleen met de koelkast: 9 euro per jaar.

Ontdooi de diepvriezer: goed voor de portemonnee

Een meer dan 1 cm dikke laag van ijs in de vriezer geeft een toename van het energieverbruik. Regelmatig ontdooien helpt om het energie verbuik naar beneden te brengen. Er is ongeveer 7 euro aan energie te besparen per jaar.

Bye-bye, stand-by bespaart geld

Hi-fi systemen, TV & Co zijn in stand-by modus echte energie schrokoppen. Tot 50% van de energie kun je besparen t.o.v volledige inschakeling als je multimedia-apparaten niet op stand bye zet. Een schakelbare master/slave stekkerdoos geeft de mogelijkheid om alle multimedia in een keer uit te schakelen. Je kunt hiervoor bijvoorbeeld een stand-by killer gebruiken. 

Little stroom door sleep functie.

Fax en antwoordapparaten die niet volledig kunnen worden uitgeschakeld, anders worden ze niet eens af geluisterd. De oplossing: zet faxen  in de slaap-functie buiten kantooruren i.p.v. in de stand bye, ze vragen dan minder energie.

De naam zegt het al: energiebesparende functie.

Moderne computers beschikken over een speciale stroombesparende functie die alleen met hardware werkt die nodig is voor de bewerking.. Als uw computer deze functie heeft kan dit het energieverbruik van uw computer verlagen tot 49%. Lees de gebruiksaanwijzing , de energiebesparende functie is meestal niet automatisch geactiveerd.

Extra energiebesparing tips voor elektronische apparaten:

• Na het gebruik van een oven de oven deur open laten staan zodat de warmte die vrij komt de keuken kan verwarmen.
• Maak gebruik van spaarlampen.
• Energiebesparing tips water, wassen en drogen
• Waar het water stroomt, stroomt geld. Alleen al de warmwater voorziening heeft een aandeel van 11% in de totale energievraag van een huishouden. Reden genoeg om hier eens nader op in te gaan. Een aantal tips:

Slimmer met de mengkraan.

Met een enkele hendel mengkraan, kan de temperatuur van het water veel sneller en nauwkeuriger worden aangepast dan met de twee roterende grepen op conventionele kraan. Een vervanging is de moeite waard, dus met elk gebruik van water: Met de enkele hendel mengkraan verlies je geen onnodig water en energie totdat het de gewenste temperatuur bereikt.

Douchen bespaart energie en water.

Een bad gebruikt ongeveer drie keer zoveel energie en water dan een douche - Dus beter een douche nemen in plaats van baden!  Door gebruik te maken van een spaardouchekop en een besparingsknop op het toilet, bespaart 50 % op water- en energieverbruik

Elektronische boiler: onmiddellijk warm water.

Volledig elektronische boilers zijn handige water-bespaarders. Je stelt de temperatuur van het water op het apparaat naar behoefte in en je krijgt onmiddellijk warm water en het water is niet afhankelijk van temperatuur schommelingen.

Close in Boiler of hotfill: warm water dichtbij.

Close in Boilers zijn handig als je slechts kleine hoeveelheden warm water nodig bent , bijvoorbeeld voor de spoelbak in de keuken. Echter, verbruiken deze apparaten bij permanente inschakeling onnodig energie. Het water wordt warm gehouden, ook al wordt het alleen gebruikt op bepaalde tijden.

Schakel de close in boiler uit als je weet dat je er gedurende langere tijd geen gebruikt van maakt  Comfortabel is het natuurlijk als het apparaat zichzelf uitschakelt. Een tijdschakelaar is een eenvoudige manier om het apparaat ’s nachts uit te schakelen voor gebruik en ‘s morgens weer in te schakelen voor gebruik.

Vaatwasser: Goed afwassen is energiebesparing.

Afwassen met de hand duurt lang e verbruikt veel water en energie. De vaatwasser doet het veel goedkoper en hygiënischer nl: de vaatwasser met 10 liter water en 1,05 kWh elektriciteit nodig voor 140 stuks servies. Ter vergelijking, afwassen met de hand verbruikt met dezelfde hoeveelheid servies 40 liter water en 2,0 kWh elektriciteit!  Besparing: 75% water, 48% energie. Het vervangen van een 15 jaar oude afwasmachine door een nieuwe (A+ of A++) geeft al gauw een energiebesparing van 50% .

Extra energiebesparing tips voor water, wassen en drogen

• Doe de was op 30 of 40 graden in plaats van 50 of 60 graden. De was wordt net zo schoon en het bespaart meer energie.
• Zorg ervoor dat de wasmachine goed vol zit en dat de was goed gecentrifugeerd wordt.
• Hergebruik het water wat opgevangen wordt in een condens droger. Bijvoorbeeld om de planten water te geven.
• De was ophangen en laten drogen is veel goedkoper dan de was te drogen in een wasdroger.
• Zorg ervoor dat de vaatwasser altijd goed vol zit.
• Duurt het lang voor je warmwater uit de kraan hebt, plaats dan een keukenboiler. Je hebt dan direct warmwater en dit bespaart veel energie.
• Heb je niet direct warm water uit de kraan, vang dan het koude water op voor en laat het niet “zo maar” weg stromen.
• Douche 1 minuut korter dit scheelt gemiddeld zo’n 8 liter water per douche beurt en dit is dus een goede energiebesparing.
• Een bad kost meer water dan een douche.
• Met water koken in een waterkoker bespaar je meer energie dan water koken in een pan.
• Doe de juiste hoeveelheid water dat je nodig hebt in de waterkoker zodat je niet overbodig veel water verwarmt.

Tips energiebesparing verwarming, thermostaat en ventilatie

De energie die nodig is voor je verwarmingssysteem maakt een kwart van je energie nota uit  Dus alle vensters dicht houden? Geen goed idee, omdat we allemaal verse lucht nodig hebben en goed gevoel voor jezelf . Enkele waardevolle tips over warmte en ventileren

Thermostaat lager, verbruik lager

Het verschil tussen 20 ° C en 21 ° C kamertemperatuur is je nauwelijks opgevallen. Maar wel in je portemonnee. Immers, je bespaart 6% energie op verwarming als je de temperatuur met een graad verlaagd. Op 2 °C minder, is het al 12%. De optimale temperatuur voor de slaapkamer is ongeveer 16 °C voor een rustgevende slaap.

Wil je zoveel mogelijk profiteren van de warmte, zorg er dan voor dat er geen gordijnen of meubels voor de radiatoren hangen of staan.

Schakel de verwarming bij afwezigheid ook niet helemaal uit. Een constante gemiddelde temperatuur van 16 a 17 ° C is beter dan het constant inschakelen en uitschakelen van de verwarming. Bij langdurige afwezigheid (weekend) is 12-15 ° C kamertemperatuur een gunstige warmte .

Zuurstof geeft energie.

Ventilatie is heel belangrijk en moet altijd plaats vinden, Er gaat echter veel energie verloren door onjuiste ventilatie, zoals constant openstaande ramen, dit kan oplopen tot 50% van de verwarming energie. Ideaal is dus als je meerdere keren per dag de ramen volledig opent  en niet langer dan 5 tot 10 minuten.

Extra tips energiebesparing verwarming, thermostaat en ventilatie

• Doe een uur voor het slapen gaan de thermostaat naar beneden (tussen de 14 en 15 graden Celsius).
• Zet de thermostaat een graadje lager bijvoorbeeld 20 in plaats van 21 graden.
• Een thermostaat die programmeerbaar zorgt voor veel energiebesparing.
• Als er CV buizen op zolder liggen isoleer deze dan met buisjes van schuim. Dit scheelt veel warmte verlies.
• Hang gordijnen achter de verwarming. Zo blijft de warmte niet achter de gordijnen.
• Als u dag/nacht tarief stroom hebt maak dan gebruik van het nacht tarief stroom, want dit is goedkoper.

Bron: http://www.duurzame-energiebronnen.nl/energiebesparing.php

terug naar boven

9. Energiebronnen

Er bestaan verschillende energiebronnen:

Fossiele energie

Aardolie, aardgas en steenkool zijn ontstaan uit resten van planten en dieren die duizenden tot miljoenen jaren geleden hebben geleefd. Deze resten noemen we fossielen. Het verbranden van deze fossielen levert energie. De energiebronnen die hieruit ontstaan worden fossiele brandstoffen genoemd. Ze hebben duizenden tot miljoenen jaren nodig gehad om te ontstaan en zijn dus uitputbaar. Uitputbaar betekent dat er op een dag geen fossielen meer zijn. Dat is een groot nadeel. Want nu al is de toenemende schaarste van dit soort energie voelbaar. Het is moeilijk om in te schatten wanneer juist de laatste olie, het laatste gas en de laatste steenkool uit de grond gehaald zal worden. Men denkt dat dit nog deze eeuw zal gebeuren.

Er zijn nog meer nadelen aan dit soort energie verbonden.

• De ontginning ervan is heel vervuilend.  In de Filippijnen, waar veel steenkool wordt ontgonnen, zijn hele streken verlaten omwille van de negatieve gevolgen voor de gezondheid en het milieu. 
• Het transport van fossiele energie is een gevaarlijke en dure onderneming.  Denk maar aan de vele rampen met olietankers op zee. 
• De verbranding ervan stuurt heel veel CO₂ de lucht in, met het broeikaseffect als voornaamste gevolg.
• Deze energiebron vind je niet overal. Daarom is energie steeds vaker een aanleiding tot oorlog. Kijk maar naar de oorlog in Irak!

Ondanks al deze nadelen vertegenwoordigt deze vorm van energie vandaag nog altijd 90% van de energie in de wereld.

Kernenergie

Deze energiebron vertegenwoordigt slechts 2,4% van het energieverbruik in de wereld. Dat is dus niet veel. In België is 55% van de energie die gebruikt wordt kernenergie. Dat is meer dan de helft! Hiermee is België de derde grootste verbruiker van kernenergie van de hele wereld!!!

Dit ondanks het feit dat kernenergie op veel vlakken schadelijk is:

• De ontginning van uranium, waaruit kernenergie wordt gemaakt, is bijzonder schadelijk voor mens en milieu.
• De productie is een gevaarlijk proces waarbij al veel ongevallen gebeurd zijn. De gevolgen kunnen jaren nadien nog dodelijk zijn voor mensen en dieren.
• Als je iets maakt, heb je afval. Dat is ook zo bij het maken van kernenergie. Dit afval kan niet vernietigd worden en wordt meestal diep in de grond begraven. Vaak wordt het ook illegaal in zee gedumpt. Als het vrij komt in de grond of in de zee, zijn de gevolgen een echte ramp voor mens en milieu.  

Hernieuwbare energie

Dit soort energie wordt gehaald uit de natuurelementen en raakt nooit uitgeput. Op dit moment maakt de hernieuwbare energie slechts 20% uit van de totale energieproductie in de wereld. Dit is vreemd, want deze energiebronnen hebben verschillende voordelen:

• Hernieuwbare energie is onuitputtelijk. Het kan nooit “op” zijn.
• De opwarming van de aarde door de groeiende CO2-uitstoot (uit verbranding van fossiele brandstoffen) vormt een grote dreiging voor mens en milieu. Hernieuwbare energiebronnen leveren geen CO2 en dragen dus ook niet bij tot de opwarming van de aarde.
• Het is een goedkope energiebron.
• In tegenstelling tot fossiele brandstoffen, kan hernieuwbare energie overal in de wereld gewonnen worden.  Er is dus ook minder aanleiding voor ruzie en oorlog.
• Deze energiebronnen kunnen geplaatst worden waar de mensen het nodig hebben. Gevaarlijke transporten zoals bij fossiele energie en kernenergie zijn hier dus niet nodig!

Ondanks deze voordelen wordt in België maar weinig gebruik gemaakt van hernieuwbare energie.

Wind

Dit is één van de oudste energiebronnen die er bestaat. In windmolens wordt windenergie omgezet in elektriciteit. Het rotorblad draait door de wind. De draaiende beweging wekt elektriciteit op. Het werkt eigenlijk net als een fietsdynamo. Nog steeds kan je oude windmolens bezoeken die energie leverden om graan te malen. Tegenwoordig zien windmolens er iets anders uit. 

De energie die ze nu leveren kan worden opgeslagen om zo tot in de huizen van de mensen te komen. Windenergie is moeilijk op te wekken bij je thuis. Maar windmolenparken kunnen wel stroom opwekken waarmee verschillende huizen zich kunnen verwarmen.

Zon

De zon is de oudste energiebron ter wereld. Altijd hebben mensen zich kunnen verwarmen aan de zon. Moderne techniek zorgt voor steeds betere manieren om energie uit de zon te gebruiken. Met behulp van zonnepanelen kan zonlicht direct in elektriciteit worden omgezet. Natuurlijk helpt het ook om huizen en gebouwen zodanig te bouwen dat de zon direct maximaal de ruimtes kan verwarmen, bijvoorbeeld met grote ramen aan de zonkant en kleine raampjes aan de schaduwkant. Dit wordt passieve zonne-energie genoemd. Een groot nadeel is dat zonnecellen erg duur zijn.

Zonne-panelen zijn heel geschikt om thuis te gebruiken. Zo heb je je energiebron steeds in de buurt.

Aarde

Uit de aarde kan geothermische energie worden gehaald. Deze energie wordt gewonnen door gebruik te maken van het temperatuurverschil van het aardoppervlak en diep in de aarde gelegen warmtereservoirs.  Hoe dieper er in de aarde gegaan wordt, hoe hoger de temperatuur is. In de Filippijnen kan hier door de vele vulkanen op de eilandengroep handig gebruik van worden gemaakt. Maar ook in België kan je energie halen uit de aarde. Een buizenstelsel dat een meter onder de grond ligt, brengt de warmte van de aarde tot in onze huizen.

Water

Ook water behoort tot de oudste energiebronnen ter wereld. Deze energievorm verkrijgen we door middel van waterkrachtcentrales. Door de kracht van het water wordt er een soort turbine in beweging gebracht die elektriciteit levert. Om het waterniveau constant te houden worden vaak grote stuwdammen aangelegd. Zo verzamelt het water zich achter de dam en vormt er zich een groot meer. Deze stuwdammen vormen in de meeste gevallen echter een ernstige bedreiging voor mens en milieu. Doordat het water door de dam wordt tegengehouden, krijgt het gebied achter de dam nauwelijks nog water. De mensen die daar wonen hebben hierdoor niet genoeg water om het land te bewerken. Bovendien worden er vaak hele bewoonde gebieden bij de aanleg van het stuwmeer onder water gezet. De bevolking wordt verplicht om te verhuizen. Een waterkrachtcentrale is daarom helemaal niet zulke goede energiebron.

Organisch materiaal

Uit organisch materiaal zoals planten en dierenmest, ook wel biomassa genoemd, kan ook energie gehaald worden. Biomassa kan bestaan uit organisch afval (zaagsel, mest, tuin- en keukenafval,…) of echte ‘energieteelten’ zoals maïs, koolzaad, suikerriet en vele andere voedingsmiddelen.

Energie uit organisch afval

• De energie die voortkomt uit de verbranding van organisch afval wordt al sinds mensenheugenis gebruikt. Bij de verbranding komt energie in de vorm van warmte vrij. Deze warmte kan ook in elektriciteit worden omgezet.
• Een andere manier waarop organisch afval voor energie kan zorgen, is het composteren van plantenafval. Daarbij komt een gas vrij dat op een zelfde manier als aardgas kan gebruikt worden.

Energie uit energieteelten

De energie die gewonnen wordt uit energieteelten wordt meer en meer gebruikt. Dit ondanks het feit dat de productie ervan enorme problemen voor mens en milieu veroorzaakt. Want er is eigenlijk niet genoeg landbouwgrond om er zowel gewassen voor voedsel als voor brandstof op te verbouwen.

Bron: Tekst uit de lesmap Gloobfanfare, www.gloob.be, een productie van www.djapo.be.

terug naar boven

10. Kernenergie op de weegschaal

Dossier Kernenergie

Argumenten tegen kernenergie

Binnen de Global Greens en de European Green Party is er niet één groene partij die de deur voor kernenergie op een kier laat. Het Groen!-standpunt tegen kernenergie komt dan ook niet uit de lucht vallen en is niet zomaar een symbooldossier of een “groene dada”, waar een of andere ecofundamentalist op een blauwe maandag mee is wakker geworden. Veel groene partijen vinden immers hun oorsprong in de wereldwijde ecologische beweging die ontstond om uitgerekend de strijd aan te gaan met de kernenergie. Hiermee is meteen het enige positieve aspect aan kernenergie aangehaald.

De negatieve aspecten kunnen we in volgende krachtlijnen samenballen:

• Kernenergie is niet veilig
• Kernenergie is vervuilend
• Kernenergie is duur
• Kernenergie biedt geen bevoorradingszekerheid
• Kernenergie is onlosmakelijk gelinkt aan atoomwapens
• Maar gelukkig… Kernenergie is ook overbodig

terug naar boven

11. Waarom deze les?

Fukushima: als het onvoorstelbare zich stelt
dinsdag 29 maart 2011
door Dirk Holvoet

Bron: www.dewereldmorgen.be

terug naar boven